الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
87
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
ميان مسلمين بودهاند به آيات قرآن براى اثبات مقصد خويش تمسك جستهاند ، ولى شايد هر دو گروه گاهى تحت تاثير عقيده خود به آياتى استدلال كردهاند كه كمتر ارتباطى با مقصود آنها داشته است ، لذا ما از هر دو طرف آياتى را انتخاب مىكنيم كه قابل بحث و مذاكره باشد . مهمترين آيه اى كه طرفداران تكامل روى آن تكيه مىكنند ، آيه 33 سوره آل عمران است إِنَّ اللَّه اصْطَفى آدَمَ وَنُوحاً وَآلَ إِبْراهِيمَ وَآلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ : « خداوند آدم و نوح و آل ابراهيم و آل عمران را بر جهانيان برگزيد » . آنها مىگويند همانگونه كه نوح و آل ابراهيم و آل عمران در ميان امتى زندگى مىكردند و از ميان آنها برگزيده شدند ، همچنين آدم نيز بايد چنين باشد ، يعنى در عصر و زمان او انسانهايى كه نام « عالمين » ( جهانيان ) بر آنها گزارده شده ، حتما وجود داشتهاند و آدم برگزيده خدا از ميان آنهاست ، و اين نشان مىدهد كه آدم اولين انسان روى زمين نبوده است ، بلكه قبل از او انسانهاى ديگرى بودهاند و امتياز آدم همان جهش فكرى و معنوى او است كه سبب برگزيده شدنش از افراد همسانش شد . آيات متعدد ديگرى نيز ذكر كردهاند ، كه بعضى از آنها اصلا ارتباط با مساله تكامل ندارد ، و تفسير آن به تكامل بيشتر از قبيل تفسير به راى است ، و قسمتى ديگر ، هم با تكامل انواع سازگار است ، و هم با ثبوت آنها و خلقت مستقل آدم ، و به همين دليل بهتر ديديم كه از ذكر آنها صرف نظر كنيم . اما ايرادى كه به اين استدلال مىتوان كرد اين است كه « عالمين » اگر به معنى مردم معاصر بوده باشد و اصطفاء ( برگزيدن ) حتما بايد از ميان چنين اشخاصى صورت گيرد ، اين استدلال قابل قبول خواهد بود ، اما اگر كسى بگويد « عالمين » اعم از معاصران و غير معاصران است ، همانگونه كه در حديث معروف در